ಬರಹ: ವಾಣಿಪ್ರಸಾದ್ ಕರ್ಕೇರ
ಇರಾನ್, ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ದಶಕಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿದ್ದು, ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಇದರ ಮೂಲವು 1979ರ ಇರಾನ್ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಅಮೆರಿಕದ ಮಿತ್ರನಾಗಿದ್ದ ಇರಾನ್, ಕ್ರಾಂತಿಯ ನಂತರ ಅಮೆರಿಕವನ್ನು “ದೊಡ್ಡ ಸೈತಾನ” ಎಂದು ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲನ್ನು ಅಕ್ರಮ ರಾಷ್ಟ್ರವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಈ ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಸಂಘರ್ಷ ಆರಂಭವಾಯಿತು.
ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವಿನ ಶತ್ರುತ್ವಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪ್ರಾಬಲ್ಯದ ಪೈಪೋಟಿ. ಇರಾನ್ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಲೆಬನಾನ್ನ ಹಿಜ್ಬುಲ್ಲಾ, ಗಾಜಾದ ಹಮಾಸ್ ಮತ್ತು ಯೆಮನ್ನ ಹೌತಿ ಬಂಡುಕೋರರಂತಹ ಸಶಸ್ತ್ರ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಇದನ್ನು ಇಸ್ರೇಲ್ ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಇರುವ ನೇರ ಬೆದರಿಕೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಇಸ್ರೇಲ್ ಇರಾನ್ನ ಪರಮಾಣು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ತಡೆಯಲು ರಹಸ್ಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇರಾನ್ ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ ಹೊಂದಿದರೆ ಅದು ಇಡೀ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ಆತಂಕವಾಗಿದೆ.
ಅಮೆರಿಕವು ಈ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್ನ ಪರಮ ಮಿತ್ರನಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ. ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿನ ತೈಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಇಸ್ರೇಲ್ನ ಬೆಂಬಲ ಅನಿವಾರ್ಯ. ಇರಾನ್ ಮೇಲೆ ಅಮೆರಿಕ ಹೇರಿರುವ ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ಬೆಂಬಲಿತ ಗುಂಪುಗಳ ಮೇಲೆ ಅಮೆರಿಕ ನಡೆಸುವ ದಾಳಿಗಳು ಉರಿಯುವ ಬೆಂಕಿಗೆ ತುಪ್ಪ ಸುರಿದಂತಿವೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಿರಿಯಾ ಮತ್ತು ಲೆಬನಾನ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಾಕ್ಸಿ ವಾರ್ಗಳು (ಪರೋಕ್ಷ ಯುದ್ಧಗಳು) ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರರ ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ನೇರ ಕ್ಷಿಪಣಿ ದಾಳಿಗಳು ಈ ದೇಶಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಯುದ್ಧದ ಅಂಚಿಗೆ ತಂದು ನಿಲ್ಲಿಸಿವೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಅಧಿಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಹಪಾಹಪಿ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೇಲಿನ ಪೈಪೋಟಿ ಈ ಮಹಾ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ.
ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಹಂತಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸಿವೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:
ಇತ್ತೀಚಿನ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ನಡುವೆ ದಶಕಗಳಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ‘ಪರೋಕ್ಷ ಯುದ್ಧ’ ಈಗ ‘ನೇರ ಯುದ್ಧ’ದ ರೂಪ ಪಡೆದಿದೆ. 2024 ಮತ್ತು 2025ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ ತನ್ನ ಭೂಪ್ರದೇಶದಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಇಸ್ರೇಲ್ ಮೇಲೆ ನೂರಾರು ಕ್ಷಿಪಣಿ ಮತ್ತು ಡ್ರೋನ್ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಇಸ್ರೇಲ್ ಕೂಡ ಇರಾನ್ನ ವಾಯು ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸೇನಾ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಕ್ಷಿಪಣಿ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದೆ. ಈ ನೇರ ಸಂಘರ್ಷವು ಈ ಹಿಂದೆಂದೂ ಕಂಡುಬರದಷ್ಟು ತೀವ್ರವಾಗಿದೆ.
ಲೆಬನಾನ್ನಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಹಿಜ್ಬುಲ್ಲಾ ನಡುವಿನ ಹೋರಾಟವು ಇರಾನ್ ಅನ್ನು ಈ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಎಳೆತಂದಿದೆ. ಇರಾನ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಮಿತ್ರನಾಗಿದ್ದ ಹಿಜ್ಬುಲ್ಲಾದ ನಾಯಕ ಹಸನ್ ನಸ್ರಲ್ಲಾ ಅವರ ಹತ್ಯೆಯು ಇರಾನ್ ಅನ್ನು ಕೆರಳಿಸಿತು. ಅಮೆರಿಕವು ಇಸ್ರೇಲ್ಗೆ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ‘ಥಾಡ್’ (THAAD) ಕ್ಷಿಪಣಿ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದೆ. ಇರಾನ್ನ ಪರಮಾಣು ಸ್ಥಾವರಗಳು ಅಥವಾ ತೈಲ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಇಸ್ರೇಲ್ ದಾಳಿ ಮಾಡಬಹುದೆಂಬ ಭೀತಿ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತೈಲ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಯೆಮನ್ನ ಹೌತಿ ಬಂಡುಕೋರರು ಕೆಂಪು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಹಡಗುಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಹೊಡೆತ ನೀಡಿದೆ. ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್ ಸೇನೆಗಳು ಹೌತಿ ನೆಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸರಣಿ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಕೇವಲ ಗಾಜಾ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಇಡೀ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯಕ್ಕೆ ಹರಡುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಇತರ ದೇಶಗಳು ಸಂಧಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಮೂರೂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತಮ್ಮ ನಿಲುವುಗಳಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ.
ಇರಾನ್-ಇಸ್ರೇಲ್ ಸಂಘರ್ಷವು ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ನೇರ ಮತ್ತು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬೀರುತ್ತದೆ. ಭಾರತವು ಈ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಈ ಯುದ್ಧವು ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಹುದು:
ತೈಲ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಮತ್ತು ಹಣದುಬ್ಬರ:
ಭಾರತವು ತನ್ನ ಅಗತ್ಯದ ಶೇ. 80ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಚ್ಚಾ ತೈಲವನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾದರೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತೈಲ ಬೆಲೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಏರುತ್ತದೆ. ತೈಲ ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಸಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚ ಅಧಿಕವಾಗಿ, ದಿನಬಳಕೆಯ ವಸ್ತುಗಳ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ದೇಶದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಹಣದುಬ್ಬರಕ್ಕೆ (Inflation) ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸರಬರಾಜು ಸರಪಳಿಗೆ ಅಡ್ಡಿ:
ಕೆಂಪು ಸಮುದ್ರದ (Red Sea) ಮೂಲಕ ನಡೆಯುವ ಸಮುದ್ರ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ಯುದ್ಧವು ಕೆಟ್ಟ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಯೆಮನ್ನ ಹೌತಿ ಬಂಡುಕೋರರು ಹಡಗುಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಭಾರತದ ರಫ್ತುದಾರರು ಸುಯೆಜ್ ಕಾಲುವೆಯ ಬದಲಿಗೆ ಆಫ್ರಿಕಾವನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ಹೋಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಸಮಯ ಎರಡೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತವೆ.
ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ:
ಭಾರತವು ಇರಾನ್ನ ಚಾಬಹಾರ್ ಬಂದರಿನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದೆ. ಇದು ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ನಡೆಸಲು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಇರುವ ಪ್ರಮುಖ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಯುದ್ಧದ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ಯೋಜನೆಯು ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡರೆ ಅಥವಾ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದರೆ ಭಾರತದ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಹಿನ್ನಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ಇಸ್ರೇಲ್ನಲ್ಲಿರುವ ಅದಾನಿ ಸಮೂಹದ ಹೈಫಾ ಬಂದರಿನ ಮೇಲೂ ಇದರ ನೆರಳು ಬೀಳಬಹುದು.
ಪ್ರವಾಸಿ ಭಾರತೀಯರ ಸುರಕ್ಷತೆ:
ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಕೊಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಾರತೀಯರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಯುದ್ಧ ತೀವ್ರಗೊಂಡರೆ ಅವರ ಸುರಕ್ಷತೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ವಾಪಸ್ ಬರಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾದರೆ, ಅವರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುವ ಹಣದ (Remittances) ಪ್ರಮಾಣ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ, ಇದು ನಮ್ಮ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಮೀಸಲು ನಿಧಿಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.
ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ಥಿರತೆ:
ಯುದ್ಧದ ಭೀತಿಯಿಂದ ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಭಾರತೀಯ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ಹಣವನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ರೂಪಾಯಿಯ ಮೌಲ್ಯ ಕುಸಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಈ ಸಂಘರ್ಷವು ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವೇಗವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ.
