ಬರಹ: ವಾಣಿಪ್ರಸಾದ್ ಕರ್ಕೇರ
ದೀಪಾವಳಿ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ದೀಪಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಿ ಪಟಾಕಿ ಸಿಡಿಸಿ ಸಂಭ್ರಮಿಸುವ ಹಬ್ಬವಲ್ಲ. ಅದೊಂದು ಬೆಳಕಿನ ಆರಾಧನೆ, ಬದುಕಿನ ಸಂಭ್ರಮ, ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸೊಬಗು, ಸಂಬಂಧಗಳ ಬೆಸುಗೆ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಜಾಗೃತಿಯ ಮಹಾಪರ್ವ. ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ಸರಿಸಿ ಬೆಳಕನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸುವ ಈ ಹಬ್ಬವು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಬದುಕಿನಲ್ಲೂ ಹೊಸ ಆಶಾಕಿರಣವನ್ನು ಮೂಡಿಸುವ ಪವಿತ್ರ ಸಂದರ್ಭವಾಗಿದೆ. ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಜ್ಞಾನದ ಕಡೆಗೆ, ಅಸತ್ಯದಿಂದ ಸತ್ಯದ ಕಡೆಗೆ, ಅಧರ್ಮದಿಂದ ಧರ್ಮದ ಕಡೆಗೆ ಹಾಗೂ ನಿರಾಶೆಯಿಂದ ಭರವಸೆಯ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗುವ ಜೀವನದ ಸುಂದರ ಸಂದೇಶವನ್ನು ದೀಪಾವಳಿ ಸಾರುತ್ತದೆ.
ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ದೀಪಾವಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಅನಾದಿಕಾಲದಿಂದಲೂ ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರು ಆಚರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ಈ ಹಬ್ಬವು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಚಿಂತನೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಆತ್ಮೀಯತೆಯ ಸುಂದರ ಸಂಗಮವಾಗಿದೆ. ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಪ್ರದಾಯ, ಆಚರಣೆ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ದೀಪಾವಳಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಎಲ್ಲ ಆಚರಣೆಗಳ ಹಿಂದಿರುವ ಮೂಲ ಆಶಯ ಒಂದೇ ಆಗಿದೆ. ಅದುವೇ ಕತ್ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕಿನ ವಿಜಯ, ಕೆಟ್ಟತನದ ಮೇಲೆ ಒಳ್ಳೆಯತನದ ಗೆಲುವು ಮತ್ತು ಅಧರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಧರ್ಮದ ವಿಜಯ.
ದೀಪಾವಳಿಯ ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಅತ್ಯಂತ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀರಾಮನು ರಾವಣನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ವನವಾಸವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ಸೀತಾದೇವಿ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣನೊಂದಿಗೆ ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಮರಳಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ಪ್ರಜೆಗಳು ಸಾಲು ಸಾಲಾಗಿ ದೀಪಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಿ ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಸ್ವಾಗತಿಸಿದರೆಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಈ ಹಬ್ಬದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಶ್ರೀರಾಮನ ವಿಜಯೋತ್ಸವವಲ್ಲ; ಧರ್ಮ, ಸತ್ಯ, ತ್ಯಾಗ, ಸಹನೆ ಮತ್ತು ಆದರ್ಶಗಳ ವಿಜಯದ ಸಂಕೇತವೂ ಹೌದು. ಹಾಗೆಯೇ ನರಕ ಚತುರ್ದಶಿಯಂದು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ನರಕಾಸುರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಲೋಕಕ್ಕೆ ನೆಮ್ಮದಿ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷವನ್ನು ಮರಳಿ ನೀಡಿದ ಘಟನೆಯೂ ದೀಪಾವಳಿಯ ಆಚರಣೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ದುಷ್ಟಶಕ್ತಿಗಳು ಎಷ್ಟೇ ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿದ್ದರೂ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ಎದುರು ಸೋಲಲೇಬೇಕೆಂಬ ಶಾಶ್ವತ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಈ ಕಥೆಗಳು ನಮಗೆ ನೀಡುತ್ತವೆ.
ದೀಪಾವಳಿ ಹಬ್ಬದ ಆಗಮನದೊಂದಿಗೆ ಮನೆಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಂಭ್ರಮ ಮನೆಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹಬ್ಬದ ಸಿದ್ಧತೆಯಾಗಿ ಮನೆಗಳ ಸ್ವಚ್ಛತೆ, ಬಣ್ಣ ಬಳಿಯುವುದು, ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ ರಂಗೋಲಿ ಬಿಡಿಸುವುದು, ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಮಾವಿನ ಎಲೆ ಮತ್ತು ಹೂವಿನ ತೋರಣ ಕಟ್ಟುವುದು, ದೇವರ ಪೂಜೆಗಾಗಿ ಸಿದ್ಧತೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಉತ್ಸಾಹ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಹೊಸ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ, ಬಂಧುಮಿತ್ರರಿಗೆ ಹಂಚಿ, ಹಿರಿಯರ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆದು, ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರೆಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಕ್ಷಣಗಳು ಬದುಕಿನ ಅಮೂಲ್ಯ ನೆನಪುಗಳಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ.
ದೀಪಾವಳಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶೇಷ ಆಕರ್ಷಣೆಯೆಂದರೆ ಹಣತೆಗಳ ಬೆಳಕು. ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಪುಟ್ಟ ಹಣತೆಯಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆ ತುಂಬಿ, ಬತ್ತಿಯನ್ನು ಇರಿಸಿ ಬೆಳಗಿಸುವಾಗ ಮೂಡುವ ಆ ಬೆಳಕಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಪಾವಿತ್ರ್ಯವಿದೆ. ವಿದ್ಯುತ್ ದೀಪಗಳ ವೈಭವ ಎಷ್ಟೇ ಇದ್ದರೂ ಮಣ್ಣಿನ ಹಣತೆಯ ಸರಳ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವವೇ ಬೇರೆ. ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಹಣತೆ ತನ್ನ ಸುತ್ತಲಿನ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ದೂರಮಾಡುವಂತೆ, ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿಯೂ ಜ್ಞಾನ, ಪ್ರೀತಿ, ವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯ ಬೆಳಕು ಮೂಡಿದಾಗ ಅಜ್ಞಾನ, ದ್ವೇಷ, ಅಸೂಯೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾರ್ಥದ ಕತ್ತಲೆ ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಣತೆಯ ಬೆಳಕು ನಮಗೆ ಕಲಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ಪಾಠವೆಂದರೆ, ನಮ್ಮಲ್ಲಿರುವ ಒಳ್ಳೆಯತನವನ್ನು ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಮೌಲ್ಯ ಎಂದಿಗೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.
ದೀಪಾವಳಿ ಕೇವಲ ಮನೆಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುವ ಹಬ್ಬವಲ್ಲ, ಮನಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುವ ಹಬ್ಬವೂ ಹೌದು. ಮನುಷ್ಯನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದ್ವೇಷ, ಅಸೂಯೆ, ಅಹಂಕಾರ, ಸ್ವಾರ್ಥ, ಅಸಹನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತೀಕಾರದ ಭಾವನೆಗಳು ಕತ್ತಲೆಯಂತೆ ಆವರಿಸುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡಿ ಪ್ರೀತಿ, ಕ್ಷಮೆ, ಸಹನೆ, ಕರುಣೆ, ಸಹಾನುಭೂತಿ ಮತ್ತು ಪರೋಪಕಾರದ ಗುಣಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಲು ದೀಪಾವಳಿ ನಮಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೇ ಸಂಪತ್ತು, ಅಧಿಕಾರ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಇದ್ದರೂ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೆಮ್ಮದಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಆ ಬದುಕಿಗೆ ಪೂರ್ಣತೆಯಿಲ್ಲ. ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ನೋವಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುವ ಹೃದಯ, ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ನೆರವಾಗುವ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಕಾಣುವ ವಿಶಾಲ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವೇ ನಿಜವಾದ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ.
ಹಬ್ಬಗಳು ಕುಟುಂಬದ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುವ ಅಪೂರ್ವ ಅವಕಾಶಗಳಾಗಿವೆ. ಇಂದಿನ ವೇಗದ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ, ವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳ ನಡುವೆ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸಮಯ ಕಳೆಯುವ ಅವಕಾಶಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೀಪಾವಳಿಯಂತಹ ಹಬ್ಬಗಳು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಂದೇ ಸೂರಿನಡಿ ಸೇರಿಸುತ್ತವೆ. ದೂರದ ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಮಕ್ಕಳು, ಬಂಧುಗಳು ತಮ್ಮ ಊರುಗಳಿಗೆ ಮರಳಿ ಹಿರಿಯರೊಂದಿಗೆ ಹಬ್ಬ ಆಚರಿಸುವುದು, ಕುಟುಂಬದ ಹಳೆಯ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಮೆಲುಕು ಹಾಕುವುದು, ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಆತ್ಮೀಯತೆಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಈ ಹಬ್ಬದ ನಿಜವಾದ ಸೊಬಗು. ಹಿರಿಯರ ಆಶೀರ್ವಾದ, ಮಕ್ಕಳ ನಗು, ಕುಟುಂಬದವರ ಆತ್ಮೀಯತೆ ಮತ್ತು ಬಂಧುಮಿತ್ರರ ಶುಭಾಶಯಗಳು ಯಾವುದೇ ಭೌತಿಕ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದಲೂ ಪಡೆಯಲಾಗದ ಸಂತೋಷವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.
ದೀಪಾವಳಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀಪೂಜೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಅಧಿದೇವತೆಯಾದ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸಿ, ಮನೆ ಹಾಗೂ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸುಖ, ಶಾಂತಿ, ಐಶ್ವರ್ಯ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನೆಲೆಸಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸಂಪತ್ತು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಹಣ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲ. ಆರೋಗ್ಯ, ವಿದ್ಯೆ, ಜ್ಞಾನ, ಉತ್ತಮ ಕುಟುಂಬ, ಸ್ನೇಹಪರ ಸಮಾಜ, ನೆಮ್ಮದಿಯ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ತೃಪ್ತಿಯ ಜೀವನವೂ ನಿಜವಾದ ಸಂಪತ್ತೇ ಆಗಿವೆ. ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಸತ್ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವುದು, ಅಗತ್ಯವಿರುವವರಿಗೆ ನೆರವಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವುದು ಸಂಪತ್ತಿನ ಸಾರ್ಥಕ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ದೀಪಾವಳಿಯ ಆಚರಣೆಯ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಪಟಾಕಿ, ಅಲಂಕಾರ, ದುಬಾರಿ ಉಡುಗೊರೆ ಮತ್ತು ಆಡಂಬರದ ನಡುವೆ ಹಬ್ಬದ ಮೂಲ ಆಶಯ ಮರೆಯಾಗಬಾರದು. ಪಟಾಕಿಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯ, ಶಬ್ದಮಾಲಿನ್ಯ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರದ ಮೇಲಾಗುವ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಜಾಗೃತರಾಗಬೇಕು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳು, ವೃದ್ಧರು, ರೋಗಿಗಳು, ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗದಂತೆ ಪರಿಸರಸ್ನೇಹಿ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುವುದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಮಣ್ಣಿನ ಹಣತೆಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುವುದು, ಸ್ಥಳೀಯ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವುದು, ಸರಳವಾಗಿ ಹಬ್ಬ ಆಚರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಾಮರಸ್ಯ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಇಂದಿನ ಕಾಲದ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ದೀಪಾವಳಿಯ ನಿಜವಾದ ಸಾರ್ಥಕತೆ ನಮ್ಮ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿದೆ. ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಿ, ಸಿಹಿತಿಂಡಿ ಸವಿದು, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ದೀಪಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಬಡವರು, ನಿರ್ಗತಿಕರು, ಅನಾಥರು, ವೃದ್ಧರು ಮತ್ತು ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವವರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿಯೂ ಸಂತೋಷದ ಬೆಳಕು ಮೂಡಿಸಬೇಕು. ಒಂದು ಹೊತ್ತಿನ ಊಟಕ್ಕಾಗಿ ಪರದಾಡುವವರಿಗೆ ಆಹಾರ ನೀಡುವುದು, ಶಿಕ್ಷಣದಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗಿರುವ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನೆರವಾಗುವುದು, ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಒಂಟಿತನದಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಹಿರಿಯರೊಂದಿಗೆ ಸಮಯ ಕಳೆಯುವುದು ಇವೆಲ್ಲವೂ ದೀಪಾವಳಿಯ ನಿಜವಾದ ಮಾನವೀಯ ಆಚರಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ನಮ್ಮಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸಹಾಯ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಬಹುದು.
ಇಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನೂ ಮರೆಯಬಾರದು. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ದೀಪಾವಳಿಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಕೇವಲ ಪಟಾಕಿ ಸಿಡಿಸುವುದು, ಹೊಸ ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಿಹಿತಿಂಡಿ ತಿನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಬಾರದು. ಈ ಹಬ್ಬದ ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಜೀವನಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಸಬೇಕು. ಶ್ರೀರಾಮನ ಆದರ್ಶ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಧರ್ಮರಕ್ಷಣೆ, ಸತ್ಯದ ಮಹತ್ವ, ಹಿರಿಯರ ಗೌರವ, ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಪರೋಪಕಾರದ ಗುಣಗಳನ್ನು ಮಕ್ಕಳ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತಬೇಕು. ಹಬ್ಬಗಳ ಮೂಲಕ ನಮ್ಮ ಭಾಷೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ತಲುಪಿಸುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ.
ನಮ್ಮ ದೇಶದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ದೀಪಾವಳಿ ಒಂದು ಸಾಮರಸ್ಯದ ಸಂಕೇತವೂ ಆಗಿದೆ. ಜಾತಿ, ಧರ್ಮ, ಭಾಷೆ, ಪ್ರದೇಶ ಎಂಬ ಭೇದಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಜನರು ಪರಸ್ಪರ ಶುಭಾಶಯಗಳನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ನೆರೆಹೊರೆಯವರೊಂದಿಗೆ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಸ್ನೇಹಿತರು ಮತ್ತು ಬಂಧುಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಆತ್ಮೀಯತೆಗಳೇ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿ, ವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಸಹಬಾಳ್ವೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತವೆ. ಹಬ್ಬಗಳು ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ವಿಭಜಿಸುವುದಕ್ಕಲ್ಲ, ಪರಸ್ಪರ ಹತ್ತಿರ ತರುವುದಕ್ಕೆ ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು ದೀಪಾವಳಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಜೀವನವೆಂಬುದು ಸದಾ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸುಖದ ದಿನಗಳಂತೆ ದುಃಖದ ಕ್ಷಣಗಳೂ ಎದುರಾಗುತ್ತವೆ. ಯಶಸ್ಸಿನ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸೋಲುಗಳು, ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳ ನಡುವೆ ನಿರಾಸೆಗಳು, ಸಂತೋಷದ ನಡುವೆ ಸಂಕಷ್ಟಗಳು ಸಹಜ. ಆದರೆ ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಧೈರ್ಯ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳದೆ ಹೊಸ ಭರವಸೆಯೊಂದಿಗೆ ಮುನ್ನಡೆಯುವ ಮನೋಬಲವನ್ನು ನಾವು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಕತ್ತಲೆ ಎಷ್ಟೇ ಗಾಢವಾಗಿದ್ದರೂ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ದೀಪ ಅದನ್ನು ಎದುರಿಸಬಲ್ಲದು. ಹಾಗೆಯೇ ಬದುಕಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಎಷ್ಟೇ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದರೂ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ, ಪರಿಶ್ರಮ, ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅವುಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ದೀಪಾವಳಿ ನಮಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಒಂದು ಹಣತೆ ಮತ್ತೊಂದು ಹಣತೆಯನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಿದಾಗ ತನ್ನ ಬೆಳಕನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಎರಡೂ ಹಣತೆಗಳು ಸೇರಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ಹರಡುತ್ತವೆ. ಮನುಷ್ಯನ ಬದುಕೂ ಹೀಗೆಯೇ ಇರಬೇಕು. ನಮ್ಮ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳೋಣ, ನಮ್ಮ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಎಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ ಸಂಭ್ರಮಿಸೋಣ, ನಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸಮಾಜದ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ಬಳಸೋಣ. ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಸಂತೋಷಪಡುವ ಮನಸ್ಸು, ಇತರರ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಮಿಡಿಯುವ ಹೃದಯ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸುವ ಮನೋಭಾವ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಬೇಕು. ಇದೇ ದೀಪಾವಳಿ ಸಾರುವ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಜೀವನಸಂದೇಶ.
ದೀಪಾವಳಿ ನಮಗೆ ಹೊರಗಿನ ಬೆಳಕಿಗಿಂತ ಒಳಗಿನ ಬೆಳಕಿನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ದೀಪಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಿದರೂ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಜ್ಞಾನ, ದ್ವೇಷ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರದ ಕತ್ತಲೆ ಉಳಿದಿದ್ದರೆ ಹಬ್ಬದ ನಿಜವಾದ ಉದ್ದೇಶ ಈಡೇರಿದಂತಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ದೀಪಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ದುರ್ಗುಣಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡಿ ಸದ್ಗುಣಗಳ ಹಣತೆಯನ್ನು ಬೆಳಗಿಸೋಣ. ಮುರಿದ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಬೆಸೆಯೋಣ. ಮನಸ್ತಾಪಗಳನ್ನು ಮರೆತು ಕ್ಷಮೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡೋಣ. ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸೌಹಾರ್ದತೆ ಮತ್ತು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸಲು ನಮ್ಮಿಂದಾದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡೋಣ.
ದೀಪಾವಳಿಯ ಬೆಳಕು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿಯೂ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಬೆಳಗಲಿ. ಬಡವ-ಬಲ್ಲಿದ ಎಂಬ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲರ ಬದುಕಿನಲ್ಲೂ ಸಂತೋಷದ ಕಿರಣಗಳು ಮೂಡಲಿ. ರೈತರ ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಬೆಳೆ ನಳನಳಿಸಲಿ. ವ್ಯಾಪಾರ-ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿ ಕಂಡುಬರಲಿ. ಯುವಜನತೆಗೆ ಹೊಸ ಅವಕಾಶಗಳು ದೊರೆಯಲಿ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಉಜ್ವಲ ಭವಿಷ್ಯ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಲಿ. ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಆರೋಗ್ಯ, ನೆಮ್ಮದಿ ಮತ್ತು ಗೌರವ ದೊರೆಯಲಿ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕುಟುಂಬದಲ್ಲೂ ಪ್ರೀತಿ, ವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಸಾಮರಸ್ಯ ನೆಲೆಸಲಿ.
ದೀಪಾವಳಿ ಎಂದರೆ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ದೂಷಿಸುವುದಲ್ಲ, ಒಂದು ದೀಪವನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುವುದು. ಜಗತ್ತನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಮೊದಲು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದು. ಸಂತೋಷವನ್ನು ಹುಡುಕುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಮೂಡಿಸುವುದು. ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದಿನವೂ ಮಾನವೀಯತೆಯ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ದೀಪಾವಳಿ ಒಂದು ದಿನದ ಹಬ್ಬವಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ಜೀವನಪೂರ್ತಿ ಪಾಲಿಸಬೇಕಾದ ಮೌಲ್ಯವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಬನ್ನಿ, ಈ ದೀಪಾವಳಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ಸಂಭ್ರಮದ ಹಬ್ಬವನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸದೆ, ಪ್ರೀತಿ, ಕರುಣೆ, ಜ್ಞಾನ, ಶಾಂತಿ, ಸೌಹಾರ್ದತೆ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯ ಬೆಳಕನ್ನು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಪಸರಿಸುವ ಪವಿತ್ರ ಸಂಕಲ್ಪದ ಹಬ್ಬವನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸೋಣ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನದಲ್ಲೂ ಭರವಸೆಯ ಹಣತೆ ಬೆಳಗಲಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೃದಯದಲ್ಲೂ ಪ್ರೀತಿಯ ಜ್ಯೋತಿ ಹೊಳೆಯಲಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬದುಕಿನಲ್ಲೂ ಸುಖ-ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ನೆಮ್ಮದಿ ನೆಲೆಸಲಿ. ಇದೇ ದೀಪಾವಳಿಯ ನಿಜವಾದ ಆಶಯ, ಇದೇ ಬೆಳಕಿನ ಹಬ್ಬದ ಶಾಶ್ವತ ಸಂದೇಶ.
