ಯಕ್ಷಗಾನದಂತಹ ಪರಂಪರಾಗತ ಕಲೆಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಘನತೆ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತಿನ ಚೌಕಟ್ಟು ಇದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಹಿರಿಯ ಕಲಾವಿದ ಉಜಿರೆ ಅಶೋಕ್ ಭಟ್ ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ಕಟುವಾದ ಮಾತುಗಳ ಮೂಲಕ ಇಡೀ ಕಲಾ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಕುಂದಾಪುರದ ಹೆನ್ನಾಬೈಲಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಮಂಜುನಾಥೇಶ್ವರ ಕೃಪಾಪೋಷಿತ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮಂಡಳಿಯ ವತಿಯಿಂದ ಪ್ರದರ್ಶನ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಈ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಘಟನೆ ಸಂಭವಿಸಿದೆ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಅಶೋಕ್ ಭಟ್ ಅವರು ಭಾಗವತರ ಪದ್ಯ ಮುಗಿಸಿ ಅರ್ಥ ಹೇಳಲು ಸಿದ್ಧರಾದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಂದ ಕೇಳಿಬಂದ ಶಿಳ್ಳೆಗಳು ರಂಗಸ್ಥಳದ ಗಾಂಭೀರ್ಯಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ತಂದವು. ಇದರಿಂದ ಕೆರಳಿದ ಭಟ್ ಅವರು ಪಾತ್ರದ ಮರ್ಯಾದೆಯನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು, ಒಬ್ಬ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಕಲಾವಿದನಾಗಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ತರಾಟೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಪ್ರಸಂಗ ಸದ್ಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚಲನ ಮೂಡಿಸಿದೆ.
ಯಕ್ಷಗಾನವು ಕೇವಲ ಮನರಂಜನೆಯ ಸಾಧನವಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆರಾಧನೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಭಟ್ ಅವರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಾತಿನಲ್ಲಿಯೂ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. “ಇದು ಯಕ್ಷಗಾನವೋ, ಕೋಳಿ ಕಟ್ಟವೋ ಅಥವಾ ಕಂಬಳವೋ? ಶಿಳ್ಳೆ ಹೊಡೆಯಲು ಇದು ದೊಂಬರಾಟವಲ್ಲ” ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಅಸಭ್ಯ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿದರು. ತಾನು ಎಷ್ಟೋ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತಿರುಗಾಟ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ, ಸಭ್ಯ ಸಭೆಯನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ, ಅಶಿಸ್ತಿನ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಕಲೆಯ ಮೇಲೆ ಗೌರವವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅಲ್ಲಿಂದ ನಿರ್ಗಮಿಸುವಂತೆ ನೇರವಾಗಿಯೇ ಎಚ್ಚರಿಸಿದರು. ಕಲಾವಿದರು ಬೆವರು ಹರಿಸಿ ಶ್ರಮಪಡುತ್ತಿರುವುದು ಕಲೆಯ ಉಳಿವಿಗಾಗಿಯೇ ಹೊರತು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಅಸಂಬದ್ಧ ಕೂಗಾಟಗಳಿಗಲ್ಲ ಎಂಬ ಅವರ ಮಾತುಗಳು ಕಲಾಪ್ರೇಮಿಗಳ ಆತ್ಮಾವಲೋಕನಕ್ಕೆ ಹಾದಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿವೆ.
ಈ ಘಟನೆಯು ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಭಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ವರ್ಗದ ಜನರು ಕಲಾವಿದರ ಶಿಸ್ತಿನ ನಡೆಯನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಶ್ಲಾಘಿಸುತ್ತಾ, ಯಕ್ಷಗಾನದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಇಂತಹ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮಗಳೇ ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೇವಲ ಮನರಂಜನೆಗಾಗಿ ಬರುವವರು ಕಲೆಯ ಸತ್ವವನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಇವರ ಕಳಕಳಿ. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಕೆಲವು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಕಲಾವಿದರ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಶಿಳ್ಳೆ ಹೊಡೆಯುವುದು ಸಹಜ, ಅದನ್ನು ಇಷ್ಟು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಅವಮಾನಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನೂ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೂ, ಭಾಗವತರ ಕಂಠ ಮತ್ತು ವೇಷಧಾರಿಗಳ ಮಾತುಗಾರಿಕೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವ ಯಾವುದೇ ವರ್ತನೆಯು ಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಮೇಲೆ ಬೀರುವ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮದ ಬಗ್ಗೆ ಸದ್ಯ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಚರ್ಚೆ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ.
ಯಕ್ಷಗಾನದ ಶಿಸ್ತಿನ ಕುರಿತು ಉಜಿರೆ ಅಶೋಕ್ ಭಟ್ ಅವರು ಅಂದು ರಂಗಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಆಡಿದ ಮಾತುಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚಲನ ಮೂಡಿಸಿದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ಕಲಾ ಲೋಕದ ದಿಗ್ಗಜರು ಮತ್ತು ಕಲಾಪ್ರೇಮಿಗಳಿಂದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮದ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಸದ್ಯ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಚರ್ಚೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:
ಕಲಾವಿದರ ಮತ್ತು ತಜ್ಞರ ಬೆಂಬಲ:
ಹಲವು ಹಿರಿಯ ಕಲಾವಿದರು ಭಟ್ ಅವರ ನಡೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಯಕ್ಷಗಾನವು ಕೇವಲ ಮನರಂಜನೆಯ ‘ಶೋ’ ಅಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ‘ಕಲಾ ತಪಸ್ಸು’. ಭಾಗವತರು ಶ್ರುತಿಬದ್ಧವಾಗಿ ಹಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಅಥವಾ ವೇಷಧಾರಿಗಳು ಗಹನವಾದ ಅರ್ಥ ಹೇಳುವಾಗ ಶಿಳ್ಳೆ ಹೊಡೆಯುವುದು ಕಲಾವಿದನ ಏಕಾಗ್ರತೆಗೆ ಭಂಗ ತರುತ್ತದೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಕಲೆಗೆ ಮಾಡುವ ಅವಮಾನ ಎಂದು ಅನೇಕರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. “ಕಲಾವಿದ ಅಷ್ಟೊಂದು ಕಟುವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಬೇಕಾಯಿತು ಎಂದರೆ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಅಶಿಸ್ತು ಮಿತಿ ಮೀರಿತ್ತು ಎಂದೇ ಅರ್ಥ” ಎಂದು ಹಿರಿಯ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್ (Twitter) ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಸಭ್ಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಕ ವರ್ಗದ ಆತಂಕ:
ಯಕ್ಷಗಾನವನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ನೋಡುವ ಸಭ್ಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಅಶೋಕ್ ಭಟ್ ಅವರ ಪರವಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಬಯಲಾಟಗಳಲ್ಲಿ ‘ಗ್ಯಾಂಗ್’ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಬಂದು ಅನಗತ್ಯವಾಗಿ ಶಿಳ್ಳೆ, ಕೂಗಾಟ ಮಾಡುವುದು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಕಲೆಯ ಮೂಲ ಸತ್ವವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಆತಂಕವನ್ನು ಇವರು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. “ಹುಚ್ಚರನ್ನು ಬೆಳೆಸಬೇಡಿ, ಕಲಾ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಬೆಳೆಸಿ” ಎಂಬ ಭಟ್ ಅವರ ಮಾತನ್ನು ಇವರು ಮನದಾಳದ ಕಳಕಳಿ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಯುವ ಸಮೂಹದ ಭಿನ್ನ ಧ್ವನಿ:
ಕೆಲವು ಯುವ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು ಭಿನ್ನವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. “ಕಲಾವಿದರ ಮೇಲಿನ ಅಭಿಮಾನದಿಂದ, ಅವರು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕುಣಿದಾಗ ಅಥವಾ ಮಾತುಗಾರಿಕೆ ನಡೆಸಿದಾಗ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಶಿಳ್ಳೆ ಹೊಡೆಯುತ್ತೇವೆ. ಅದನ್ನು ಅಶಿಸ್ತು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಅವಮಾನಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ” ಎಂಬ ವಾದವೂ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ. ಕಲಾವಿದರು ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಇಷ್ಟೊಂದು ಕೋಪಗೊಳ್ಳಬಾರದಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಇವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
ಪರಂಪರೆ vs ಆಧುನಿಕತೆ:
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಈ ಚರ್ಚೆಯು ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಉಳಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊಸ ತಿರುವು ಪಡೆದಿದೆ. ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಗೌರವ ಸಿಗಬೇಕು ಮತ್ತು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಕಲೆಯ ಮರ್ಯಾದೆ ತಿಳಿದಿರಬೇಕು ಎಂಬುದು ಎಲ್ಲರ ಒಮ್ಮತದ ಆಶಯವಾಗಿದೆ. ಅಶೋಕ್ ಭಟ್ ಅವರ ಈ “ಬುದ್ಧಿಮಾತು” ಯಕ್ಷಗಾನ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಶಿಸ್ತಿನ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ನಾಂದಿಯಾಗಲಿ ಎಂಬ ಆಶಯ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿದೆ.
