ಯಕ್ಷಗಾನ ರಂಗದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸುವರ್ಣ ಧ್ವನಿಯ ಮೂಲಕ ಹೊಸ ಯುಗವನ್ನೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಅಪ್ರತಿಮ ಭಾಗವತ, ‘ಗಂಧರ್ವ ಗಾಯನ’ ಖ್ಯಾತಿಯ ದಿವಂಗತ ಕಾಳಿಂಗ ನಾವಡರ ಪುಣ್ಯ ಸಂಸ್ಮರಣ ದಿನ ಇಂದು. ಕರಾವಳಿಯ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಗಂಡುಕಲೆಗೆ ತಾರುಣ್ಯದ ಕಳೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಗಾಂಭೀರ್ಯವನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟ ನಾವಡರು ಭೌತಿಕವಾಗಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಅಗಲಿ ದಶಕಗಳೇ ಕಳೆದಿದ್ದರೂ, ಅವರ ಕಂಚಿನ ಕಂಠದ ಮಾಂತ್ರಿಕತೆ ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕಲಾಭಿಮಾನಿಯ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ.
ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೋಟ ಸಮೀಪದ ಮಾರುಕೇರಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಕಾಳಿಂಗ ನಾವಡರು, ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ತಂದೆ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ನಾವಡರಿಂದ ಸಂಗೀತದ ಒಲವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು. ಮುಂದೆ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಕಡೆಗೆ ಆಕರ್ಷಿತರಾದ ಅವರು ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ, ಪೆರ್ಡೂರು, ಕೊಲ್ಲೂರು ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕಟೀಲು ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ಪ್ರಸಾದಿತ ದಶಾವತಾರ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮೇಳದ ಪ್ರಧಾನ ಭಾಗವತರಾಗಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಇತಿಹಾಸ ಬರೆದರು. ನಾವಡರು ರಂಗಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಭಾಗವತಿಕೆ ಆರಂಭಿಸಿದರೆ ಸಾಕು, ಇಡೀ ಪ್ರೇಕ್ಷಕ ವರ್ಗ ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧರಾಗಿ ಆಲಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
ನಾವಡರ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ರಸಭಾವವಿತ್ತು. ಕರುಣ, ವೀರ, ರೌದ್ರ, ಶೃಂಗಾರ ಹೀಗೆ ಯಾವುದೇ ನವರಸಗಳ ಪ್ರಸಂಗವಿರಲಿ, ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಏರಿಳಿತ ಮಾಡುವ ಮತ್ತು ರಂಗಸ್ಥಳದ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಧ್ವನಿಯ ಮೂಲಕವೇ ಜೀವ ತುಂಬುವ ಕಲೆ ಅವರಿಗೆ ಸಿದ್ಧಿಸಿತ್ತು. ‘ಧ್ರುವಚರಿತ್ರೆ’, ‘ಸುದರ್ಶನ ಗರ್ವಭಂಗ’, ‘ಗೀತಾಮಹಾತ್ಮೆ’, ‘ಶ್ರೀದೇವಿ ಮಹಾತ್ಮೆ’ ಮುಂತಾದ ನೂರಾರು ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಸಂಗಗಳ ಪದ್ಯಗಳಿಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ರಾಗ ಸಂಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಶೈಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಯಕ್ಷರಂಗದಲ್ಲಿ ಆದರ್ಶಪ್ರಾಯ ಹಾಗೂ ಅನುಕರಣೀಯವಾಗಿದೆ.
ಕೇವಲ 33 ವರ್ಷಗಳ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಹರೆಯದಲ್ಲೇ ವಿಧಿಯ ಕ್ರೂರ ಆಟಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾದ ಕಾಳಿಂಗ ನಾವಡರ ಸಾವು ಯಕ್ಷಗಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ತುಂಬಲಾರದ ನಷ್ಟವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು. ಆದರೆ ಅವರು ಬಿಟ್ಟುಹೋದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ, ಅಮರ ಧ್ವನಿ ಸುರುಳಿಗಳು ಮತ್ತು ನವೀನ ಭಾಗವತಿಕೆಯ ಶೈಲಿ ಇಂದಿನ ಯುವ ಭಾಗವತರಿಗೆ ದಾರಿದೀಪವಾಗಿದೆ. ಕರಾವಳಿಯ ಮನೆಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಮೊಳಗುವ ಅವರ ದಿವ್ಯ ಕಂಠವೇ ಅವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುವ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಗೌರವ. ಅವರ ಪುಣ್ಯಸ್ಮರಣೆಯ ಈ ಸುದಿನದಂದು ಆ ಮಹಾನ್ ಚೇತನಕ್ಕೆ ಕಲಾಭಿಮಾನಿಗಳ ಪರವಾಗಿ ಭಾವಪೂರ್ಣ ನಮನಗಳು.
