ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಬೆಳಕಿನ ಹಬ್ಬವಾಗಿ ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುವ ದೀಪಾವಳಿಯು, ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಭಾಗವಾದ ತುಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೇರೂರಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ದೀಪಾವಳಿಯನ್ನು ‘ದೀಪೊಳಿ’ ಅಥವಾ ‘ತುಡರ ಪರ್ಬ’ (ದೀಪಗಳ ಹಬ್ಬ) ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಬೆಳಕಿನ ಹಬ್ಬ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಭೂಮಿ ಪೂಜೆ, ಗತಿಸಿದ ಹಿರಿಯರ ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಬಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸುವ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಪರ್ವವಾಗಿದೆ.
ಹಬ್ಬದ ಪ್ರಮುಖ ದಿನಗಳು ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳು:
ತುಳುನಾಡಿನ ದೀಪಾವಳಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ದಿನಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ:
೧. ನರಕ ಚತುರ್ದಶಿ (‘ಮೀಪುನ ಪರ್ಬ’ – ಸ್ನಾನದ ಹಬ್ಬ/ಸೈತಿನಕ್ಲೆನ ಪರ್ಬ):
- ಸ್ನಾನದ ಹಬ್ಬ: ಇದು ಮೊದಲ ದಿನದ ಪ್ರಮುಖ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದ್ದು, ಮುಂಜಾನೆ ಅಭ್ಯಂಜನ ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಿಸಿನೀರು ತುಂಬಿದ ಹಂಡೆಯನ್ನು ಶುಚಿಗೊಳಿಸಿ, ಜೇಡಿಯ ರಂಗೋಲಿ, ಹೂವುಗಳಿಂದ ಸಿಂಗರಿಸಿ, ನೀರು ತುಂಬಿ ಕಾಯಿಸಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ಸಂಪ್ರದಾಯ.
- ಸೈತಿನಕ್ಲೆನ ಪರ್ಬ (ಗತಿಸಿದ ಹಿರಿಯರ ಹಬ್ಬ): ಈ ದಿನಕ್ಕೆ ತುಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಅಗಲಿದ ಹಿರಿಯರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಎಡೆ (ಅಗೆಲ್/ಬಜಿಲ್ ಪಾಡುನಿ): ಮನೆಯೊಳಗೆ ಮರದ ಮಣೆಗಳನ್ನು ಇರಿಸಿ, ಬಾಳೆ ಎಲೆಯ ಮೇಲೆ ಅನ್ನ, ಅವಲಕ್ಕಿ (ಬಜಿಲ್), ಅರಳು, ಬೂದು ಕುಂಬಳಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ, ಮೀನಿನ ಸಾರು/ಪದಾರ್ಥ ಮತ್ತು ಸಿಹಿ-ಸಪ್ಪೆ ಕಡುಬುಗಳನ್ನು ಬಡಿಸಿ, ದೀಪ ಬೆಳಗಿಸಿ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ‘ಮಿಸೆಲ್ ದೀಪುನಿ’ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
- ಹಬ್ಬಕ್ಕಾಗಿ ತಂದ ಹೊಸ ಸೀರೆ, ಬಟ್ಟೆ, ಒಡವೆಗಳನ್ನು ಈ ಎಡೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿ ಸಮರ್ಪಿಸಿ ನಂತರ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
೨. ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಪೂಜೆ:
- ಈ ದಿನ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಪೂಜೆಗೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ವ್ಯಾಪಾರೋದ್ಯಮ ನಡೆಸುವವರು ಮತ್ತು ಅಂಗಡಿ ಮುಂಗಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಪೂಜೆ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
- ಮನೆಯ ಸುತ್ತಲೂ ಮತ್ತು ತುಳಸಿಕಟ್ಟೆಯ ಬಳಿ ದೀಪಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಗೋಡು ದೀಪ: ಕರಾವಳಿಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ‘ಗೋಡು ದೀಪ’ಗಳನ್ನು (ಆಕರ್ಷಕ ಕಾಗದದ ಲಾಂದ್ರಗಳು) ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿ ಮನೆಯ ಮುಂದೆ ತೂಗು ಹಾಕುತ್ತಾರೆ.
೩. ಬಲಿ ಪಾಡ್ಯಮಿ (‘ಬಲಿಯೇಂದ್ರನ ಪರ್ಬ’):
- ದೀಪಾವಳಿಯ ಮೂರನೇ ದಿನ ತುಳುನಾಡಿನ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ ಆಚರಣೆಯಾದ ಬಲಿಯೇಂದ್ರ ಪೂಜೆಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ.
- ಬಲಿಯೇಂದ್ರನ ಸ್ವಾಗತ: ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ವಾಮನಾವತಾರದಿಂದ ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ದೂಡಲ್ಪಟ್ಟರೂ, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ದಯಾಳು ರಾಜನಾದ ಬಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗೆ ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಭೂಲೋಕಕ್ಕೆ ಬಂದು ತನ್ನ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ನೋಡುವ ವರ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ತುಳುವರು ಬಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಆಳಿದ ರಾಜನೆಂದು ನಂಬಿ, ಈ ದಿನ ಆತನನ್ನು ಭಕ್ತಿ, ಸಡಗರದಿಂದ ಸ್ವಾಗತಿಸಿ ಗೌರವಿಸುತ್ತಾರೆ.
- ಬಲಿಯೇಂದ್ರ ಕೂಗು (‘ಕೂ.. ಕೂ.. ಕೂ..’): ಸಂಜೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ರೈತಾಪಿ ಜನರು ಕೃಷಿ ಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮನೆಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ವಿಶಿಷ್ಟ ಆಚರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
- ತುಡರ ಕಂಬ/ಕೋಲುನಿನೆ: ಹಾಲೆ ಮರದ ತುಂಡು ಅಥವಾ ಕೋಲಿಗೆ ಹತ್ತಿ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಸುತ್ತಿ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಅದ್ದಿ ‘ಕೋಲುನಿನೆ’ (ದೀಪದ ಕೋಲು) ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಗದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಊರಿ ಅದರ ಸುತ್ತ ಬಾಳೆ ಎಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವಲಕ್ಕಿ, ಅರಳು, ಕಡುಬು, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಚೂರು, ಅಡಿಕೆ, ವೀಳ್ಯದೆಲೆ, ಕಾಡು ಹೂವು ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಇರಿಸಿ, ದೀಪ ಬೆಳಗಿಸಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಕುಟುಂಬದ ಹಿರಿಯರು ಗದ್ದೆಯ ಬಳಿ ಹೋಗಿ, ಕೃಷಿ ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಬಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ಬರಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು “ಕೂ.. ಕೂ.. ಕೂ..” ಎಂದು ಮೂರು ಬಾರಿ ಕೂಗು ಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಕೃಷಿ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಆಶಿಸಿ ಮಾಡುವ ಪ್ರಕೃತಿ ಆರಾಧನೆಯೂ ಆಗಿದೆ.
ಇತರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಆಚರಣೆಗಳು:
- ಮುಳ್ಳಮುಟ್ಟೆ: ದೀಪಾವಳಿಗೆ ಮುನ್ನ ತುಳುನಾಡಿನ ಜನರು ಕಾಲುಗಳಿಗೆ ಘಾಸಿ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಮುಳ್ಳುಗಳನ್ನು ಹೆಕ್ಕಿ, ರಾಶಿ ಹಾಕಿ ಸುಡುವ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಶುಚಿತ್ವ ಆಚರಣೆ ಇದಾಗಿದೆ.
ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ತುಳುನಾಡಿನ ದೀಪಾವಳಿಯು ಕೇವಲ ದೀಪ ಬೆಳಗುವ ಹಬ್ಬವಲ್ಲ, ಇದು ಬಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಪುನರಾಗಮನದ ಸಂಭ್ರಮ, ಗತಿಸಿದ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಗೌರವ, ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಕೃತಜ್ಞತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ ಆರಾಧನೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಮಾಗಮವಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ತುಳುನಾಡಿನ ದೀಪಾವಳಿ ‘ತುಡರ ಪರ್ಬ’ವಾಗಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ಮತ್ತು ಅನನ್ಯತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ.
